1369 ق / 1329 ش درگذشته است . كتاب مورد نظر ايشان هم كه نامش را به‌ميان نياورده ، رسالهء اساس الايمان است كه در سال 1350 ق / 1311 ش به چاپ رسيده است . « 1 » خانم استاد ملك به حق اشاره كرده است كه نخستين‌بار قاسم امين در مصر بحث حجاب را مطرح كرد كه اثر او به دستور وزارت معارف ايران به فارسى درآمد . دايرهء اين مسأله به قفقاز و فتواى يكى از علماى آن نواحى رسيد كه در دىماه 1288 در برابر درخواست يك زن نومسلمان اعلام كرد : مانعى ندارد براى زن مسلمان كه باز نمايد صورت و دست‌ها و پاهاى خود را طبق آداب ارتدكس و دوازده‌امامىها » . « 2 » استاد ملك سپس از شروع فعاليت سياسى - اجتماعى زنان پس از مشروطه ياد كرده ، و از زنانى مانند آزموده ، اسكندرى و دولت‌آبادى نام مىبرد . آنگاه از اشعار ايرج ميرزا و عشقى ياد كرده و يادى هم از شعر اقبال در ستايش حجاب دارد . با روى كار آمدن رضا خان ، به آرامى اين فعاليت‌ها توسعه يافت و به موازات آنها رساله‌هايى از سوى علما در بارهء لزوم حجاب نوشته شد كه استاد ملك از رسالهء محمد حسن حائرى و نيز رسالهء البرهان فى تحجّب النسوان ياد مىكند . در سال 1302 ش ابراهيم خواجه نورى در نشريهء نامهء جوانان مقاله‌اى بر ضد حجاب نوشت كه پس از شكايت از وى ، او را به دادگسترى كشانده و محاكمه كردند . با رفع حجاب در تركيه و رسيدن خبر آن به ايران ، مسأله جدىتر شد و كسانى چون ابو الحسن تنكابنى فتاوايى بر ضد كشف حجاب دادند . « 3 » گزارشى هم از رسالهء زينب بيگم شيرازى ( كه در همين مجموعه آن را چاپ كرده‌ايم ) به دست داده است . در ادامه ، مباحث طرح شده در اولين كنگرهء زنان شرقى در ايران ، مطرح شده و خلاصه‌اى از ديدگاه‌هاى ارائه شده در آن كنگره ، ياد شده است . با رفتن شاه به تركيه در سال 1313 ش و سخنرانى شاه در آنجا به تلاش وى براى « برداشتن خرافات مذهبى در ايران » و فعاليت على اصغر حكمت براى ايجاد جمعيت زنان آزاديخواه ، مقدّمات رسمى شدن كشف حجاب در ايران فراهم مىشود . برگزارى جشن بزرگى در دانشسراى عالى با حضور شاه و خانوادهء وى و دختران محصل به شكل بىحجاب مقدمهء

--> ( 1 ) . وى به‌جز رسالهء اساس الايمان ، رساله‌هاى متعددى در مسائل مختلف دارد كه از آن جمله بايد به كتاب « فصل الخطاب در قباحت شراب » اشاره كرد . شمار ديگرى از رسائل وى كه همه به نوعى در خصوص مفاسد جديد اخلاقى مانند قمار ، غنا ، ربا ، ريش‌تراشى ، ترياك‌كشى و . . . است ، همراه با فصل الخطاب در يك مجموعه به سال 1367 ق / 1327 ش به چاپ رسيده است . از آن‌جا كه وى در رسالهء اساس الايمان تنها به ذكر آيات و احاديث حجاب آن‌هم بدون شرح و بسط اكتفا كرده بود ، عجالتا در اين مجموعه از چاپ آن صرف‌نظر كرديم . ( 2 ) . همان ، ص 92 ( 3 ) . همان ، ص 106